Gübrede Büyük Dalga Geliyor

      Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim ve özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat riskleri, küresel tarım piyasalarını doğrudan etkilemeye başladı. Anadolu Tarımsal Üreticiler Derneği Başkanı ve Bitki Koruma – Bitki Besleme Uzmanı Ramazan Ayhan, yaşanan gelişmelerin gübre fiyatları ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı açısından kritik bir geçiş noktası olduğunu hatırlatan Anadolu Tarımsal Üreticiler Derneği Başkanı Ramazan Ayhan, yaptığı açıklamada dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin ve önemli miktarda doğalgazın bu hat üzerinden taşındığını vurguladı Bölgede özellikle İran kaynaklı olası bir çatışma ya da gerilimin, enerji fiyatlarında ciddi artışlara yol açabileceğini belirten Başkan Ayhan, bu durumun zincirleme şekilde gübre üretim maliyetlerini yukarı çekeceğini ifade etti.

Doğalgazın, amonyak ve üre üretiminde temel hammadde olduğuna dikkat çeken Ayhan, “Enerji fiyatlarındaki artış, doğrudan gübre maliyetine yansır. Bu da üreticinin kullandığı girdilerin hızla pahalanması anlamına gelir” dedi. Ramazan Ayhan, ayrıca Hürmüz hattında yaşanabilecek aksaklıkların yalnızca üretim maliyetini değil, aynı zamanda lojistik süreçleri de olumsuz etkileyeceğini belirterek, tanker sigorta bedelleri ve navlun ücretlerinde ciddi artışlar görülebileceğini söyledi.

Ayhan, bu gelişmelerin sonucunda özellikle üre, amonyum nitrat ve DAP gibi temel gübre türlerinde önemli fiyat artışlarının kaçınılmaz olacağını ifade ederek, kısa vadede stok etkisi nedeniyle artışların sınırlı kalabileceğini; ancak orta vadede yeni maliyetlerin tamamen piyasaya yansıyacağını dile getirdi.

Türkiye’nin gübrede büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu hatırlatan Ayhan, doğalgaz ve ham madde ithalatındaki maliyet artışlarının yurtiçi fiyatları daha sert etkileyebileceğini söyledi. Olası bir kriz senaryosunda gübre fiyatlarında yüzde 40 ila yüzde 100 arasında artış yaşanabileceğini belirten Ayhan, döviz kurundaki yükselişin de bu artışı daha da hızlandırabileceğine dikkat çekti.

Artan gübre fiyatlarının çiftçi maliyetlerini ciddi şekilde yükselteceğini ifade eden Başkan Ramazan Ayhan, bazı üreticilerin gübre kullanımını azaltmak zorunda kalabileceğini, bunun da verim kaybına yol açabileceğini söyledi. Bu durumun zincirleme şekilde tarımsal üretimi düşürebileceğini ve gıda fiyatlarında artışı beraberinde getirebileceğini belirtti.

Anadolu Tarımsal Üreticiler Derneği Başkanı Ramazan Ayhan devletin olası müdahalelerine de değinerek, gübre destekleri ve sübvansiyonların artabileceğini, ancak bu tür önlemlerin fiyat artışlarını tamamen durduramayacağını, yalnızca etkisini sınırlayabileceğini ifade etti.

Çiftçilere de önemli uyarılarda bulunan Ayhan, mevcut koşullarda geleneksel üretim alışkanlıklarının gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyerek şunları kaydetti: “Özellikle toprak analizi yapılması gerekiyor. Rastgele gübreleme yerine ihtiyaç kadar uygulama yapılmalı. Bu yöntemle yüzde 20 ila 40 arasında tasarruf sağlanabilir. Azotlu gübre kullanımında bölerek uygulama yapılmasını öneriyoruz. Organik gübre, kompost ve humik asit gibi alternatiflerin de değerlendirilmesi gerekiyor. Ayrıca yaprak gübrelerinin mikro besin ihtiyacı daha düşük maliyetle karşılanabilir” dedi.

Ürün deseninin değiştirilmesinin de önemli bir strateji olduğunu vurgulayan Ramazan Ayhan, daha az gübre isteyen nohut, mercimek ve arpa gibi ürünlere yönelmenin riskleri azaltabileceğini söyleyerek; “verimsiz arazilere yüksek maliyetli yatırım yapılmaması gerekirken, üreticilerin kaynaklarını daha verimli alanlara yönlendirmesi gerektiğini gerekiyor. Sonuç olarak Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir krizin yalnızca enerji piyasalarını değil, doğrudan tarım sektörünü ve gıda fiyatlarını da etkileyecek. Bu süreçte en doğru yaklaşım, daha az ama doğru girdi kullanımıyla maliyeti kontrol altına almak olacaktır” ifadelerini kullandı.                                                                                                                HABER.    ERTUĞRUL.   DEMİR