İŞÇİ’YE 28 BİN, BAŞKAN’A 300 BİN

Üyelerinin aidatlarıyla zenginleşen sendika ve oda başkanlarının milyonluk maaşları yeniden tartışma konusu oldu.

İşçinin, memurun, esnafın hakkını korumak için kurulan sendika ve odalarda maaş tartışması yeniden başladı. Birçok meslek örgütünde yönetim kurulu başkanlarının maaşları makam tazminatı, ikramiye, harcırahlarla milyon liraları buluyor. İşçinin, memurun, esnafın hakkını korumak için kurulan sendika ve oda başkanlarının maaşı kamuoyunun gündemine yeniden oturdu. Üyelerinden milyonlarca lira zorunlu aidat toplayan, hizmet bedeli adı altında harç kesen, işçinin asgari ücretinden dahi pay alan oda ve sendika başkanlarının maaşları makam tazminatı, harcırah, ikramiye, başarı tazminatı, huzur haklarıyla milyonları buldu. Esnaf da işçi de ‘ballı’ maaşlara tepkili.

300 BİN TL MAAŞ ALIYORLAR

Esnaflar, “Oda başkanları en az 300 bin TL maaş alıyor. Oda başkanı olup maaş alabilmek için yarışıyorlar” diyor. İşçiler de enflasyon karşısında eriyen düşük ücretlerine rağmen sendika başkanlarının aldığı astronomik maaşlar ve makam tazminatlarına tepki gösteriyor.

MAAŞI MİLYONU BULAN VAR!

Türkiye’de oda ve sendika başkanlarının maaşları yasal bir üst sınıra bağlı değil. Üye sayısına, yürürlükteki asgari ücrete, bağlı bulundukları sendikanın tüzüğüne, delegasyon kararlarına göre değişiklik gösteriyor. Genel kurullarda belirlenen ücretler, üye sayısına göre 30.030 TL ile 300.300 TL arasında değişse de temsil, huzur hakkı ve çeşitli ek ödemelerle memur sendikalarında bu rakamlar 500 bin TL’yi, işçi sendikalarında ise 1-1.5 milyon TL’yi buluyor. Bazı sendikalar maaşlarını kamuoyuyla paylaşsa da birçoğu genel kurullarında bu rakamları üyelerine açıklamakta imtina ediyor.

DEĞİRMENİN SUYU NEREDEN?

Peki ‘ballı’ maaşların kaynağı ne? Türkiye’de oda ve sendikaların en büyük gelir kalemini üye aidatları oluşturuyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde 365 oda ve borsa bulunuyor. Bu kurumlara kayıtlı çeşitli büyüklüklerde ve tüm sektörlerden 1,5 milyona yakın firma üye. Üyelerin ödemekle yükümlü olduğu munzam aidat sistemi birçok işletmenin yıllardır tepkisini çekiyor. İşletmeler gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerindeki kâr/kazanç üzerinden binde 5 oranında munzam aidat ödüyor. Bunun yanı sıra yıllık aidat, kayıt ücreti, Ticaret Sicili İşlemleri ve İlan ücretleri, faaliyet ve oda kayıt belgeleri, kapasite raporu, menşe Şahadetnamesi, ATA Karnesi, ekspertiz ve laboratuvar hizmet bedelleri başta olmak üzere neredeyse 20’ye yakın kalemde şirketlerden kesinti yapılıyor. Adeta paralel bir vergi dairesi gibi çalışan bu kurumlar her yıl esnaf ve KOBİ’den milyarlarca lira zorunlu tahsilat yapıyor.

KİMSE BALLI MAAŞI BIRAKMAK İSTEMİYOR

Hal böyle olunca da sendika ve oda başkanları koltuklarını bırakmak istemiyor. Bunlar arasında yarım aşırı devirenler bile var. TOLEYİS (Türkiye Otel, Lokanta, Dinlenme Yerleri İşçileri Sendikası) Başkanı Cemail Bakındı, sendikanın kuruluşundan (1 Eylül 1977) bu yana genel başkanlık görevini yürütüyor. Bakındı, 49 yıldır başkanlık yapıyor. TESK Başkanı Bendevi Palandöken, bu görevini 16 yıldır sürdürüyor. Ancak aynı zamanda diğer şapkası olan Türkiye Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanlığı’nı ise 36 yıldır devam ettiriyor. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu 25 yıldır koltukta. TEKSİF Başkanı Nazmi Irgat 19 yıldır, TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar 21 yıldır, Koop-İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar 16 yıldır, Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan 15 yıldır, Türk-iş Genel Başkanı Ergün Atalay 13 yıldır, Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın ise 11 yıldır aynı koltukta oturuyor.

Sendika ve oda başkanlarının maaşları yeniden gündemde!

Aidat gelirleri mercek altında: Milyonluk mali haklar.

İşçi, memur ve esnafın haklarını korumak amacıyla faaliyet gösteren sendika ve meslek odalarının yöneticilerine ödenen maaşlar yeniden tartışma konusu oldu. Üye aidatlarıyla oluşan bütçelerin nasıl kullanıldığı, başkanlara sağlanan maaş, temsil gideri, makam tazminatı ve diğer mali haklar kamuoyunda yeniden gündeme gelirken, bazı kurumlarda toplam mali hakların milyonlarca lirayı bulduğu yönündeki iddialar dikkat çekti.

İşçi, memur ve esnafın üye olduğu sendika ve meslek odalarında yöneticilere sağlanan mali haklar kamuoyunda yeniden tartışılıyor. Başkanlara ödenen maaşların yanı sıra makam tazminatı, temsil giderleri, huzur hakkı, harcırah ve çeşitli ek ödemeler de gündemin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.

Üye aidatlarıyla oluşan bütçelerin nasıl kullanıldığı ve yöneticilerin toplam maliyetlerinin şeffaf biçimde açıklanıp açıklanmadığı yönündeki tartışmalar sürerken, üyeler özellikle yüksek enflasyon ortamında yöneticilere sağlanan mali hakların kamuoyuna açık şekilde paylaşılmasını talep ediyor.

SENDİKA VE ODA BAŞKANLARININ MAAŞLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Türkiye’de oda ve sendika başkanlarının maaşları yasal bir üst sınıra bağlı bulunmuyor. Ücretler; kurumun tüzüğü, genel kurul kararları, üye sayısı ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirleniyor.

Genel kurul kararlarıyla belirlenen maaşlara temsil ödeneği, makam tazminatı, huzur hakkı ve çeşitli ek ödemelerin de eklenebildiği, bu nedenle bazı kurumlarda toplam mali hakların çok daha yüksek seviyelere ulaşabildiği ifade ediliyor.

AİDAT GELİRLERİ TARTIŞMANIN MERKEZİNDE

Meslek odalarının en önemli gelir kaynaklarını üyelerden tahsil edilen aidatlar oluşturuyor.

TOBB bünyesindeki oda ve borsalara kayıtlı işletmelerden yıllık aidat, munzam aidat, kayıt ücreti ve çeşitli belge ile hizmet bedelleri tahsil edildiği belirtiliyor. Sendikalarda ise gelirlerin büyük bölümünü işçi ve memurlardan kesilen üyelik aidatları oluşturuyor. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında sendika üyelik aidatlarının üst sınırına ilişkin düzenleme bulunduğu, kesinti oranlarının ise sendikaların kendi tüzüklerine göre belirlendiği aktarılıyor.

ŞEFFAFLIK TARTIŞMASI

Birçok kurumun yöneticilerine sağlanan toplam mali hakların kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmadığı iddia ediliyor. Aidat ödeyen üyelerin, bütçelerin hangi hizmetlerde kullanıldığı ve yöneticilere sağlanan toplam mali haklara ilişkin daha fazla şeffaflık beklentisi içinde olduğu belirtiliyor.

UZUN GÖREV SÜRELERİ DE GÜNDEMDE

Bazı sendika ve meslek odası başkanlarının uzun yıllardır görevlerini sürdürdüğüne dikkat çekiliyor.

Örnek olarak TOLEYİS Genel Başkanı Cemail Bakındı, TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın’ın uzun süredir görev yapan isimler arasında yer aldığı ifade ediliyor.

SENDİKA VE ODA BAŞKANLARININ MAAŞLARI HAKKINDA MERAK EDİLENLER

Sendika başkanlarının maaşları nasıl belirleniyor?

Maaşlar, ilgili sendika veya meslek odasının tüzüğü ile genel kurul kararları doğrultusunda belirleniyor.

Sendikaların en büyük gelir kaynağı nedir?

Sendikalarda temel gelir kalemini üyelerden kesilen aidatlar oluşturuyor. Meslek odalarında ise aidatların yanı sıra çeşitli kayıt ve hizmet bedelleri de gelir kaynakları arasında bulunuyor.

Oda başkanlarının maaşları kamuoyuna açıklanıyor mu?

Haberde, bazı kurumların mali bilgileri paylaştığı, ancak birçok kurumun yöneticilere sağlanan toplam mali hakları ayrıntılı biçimde açıklamadığı iddia ediliyor.

Aidatlar hangi mevzuata göre tahsil ediliyor?

Sendika aidatları 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde tahsil edilirken, oda aidatları ilgili kuruluşların tabi olduğu özel mevzuata göre belirleniyor.

SONUÇ

Sendika ve meslek odalarındaki mali haklar ile aidatların kullanımına ilişkin tartışmalar kamuoyunda yeniden gündeme geldi. Üye aidatlarının kullanımında şeffaflık beklentisi ile yöneticilere sağlanan mali haklara ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi talepleri önümüzdeki süreçte de tartışılmaya devam edecek.

Haber: Fatih Ahmet Yersiz